
یکی از مهارتهای کلیدی در یادگیری زبان، تقویت لیسنینگ است. برای دستیابی به این مهارت باید تمرینات منظم و متمرکز داشته باشید. همانطور که میدانید در مهارتهایی مثل خواندن و نوشتن زبانآموز فرصت فکر کردن و اصلاح دارد، این در حالیست که درک شنیداری به واکنش سریع، تمرکز بالا، آشنایی به لهجه و سرعت طبیعی صحبت افراد بومی نیاز دارد. وقتی زبانآموز نتواند آنچه را میشنود به درستی درک کند، دچار سردرگمی در مکالمه واقعی میشود! این مسئله میتواند اعتمادبهنفس افراد را تا حد زیادی کاهش دهد! برای پیشگیری از این مسائل بهتر است به دنبال مراحل تقویت مهارت شنیداری باشید. دستیابی به این مهم، مستلزم گسترش دایره لغات با راه های موثری مانند تماشای سریال انگلیسی، گوش دادن فایلهای صوتی مربوط به لهجههای مختلف مطالعه متون انگلیسی و… است. اگرچه نا گفته نماند که تمامی این راهکارها باید در کنار تمرین فعال این مهارت به انجام برسند تا موجب پیشرفت چشمگیر زبانآموز شوند.
لیسنینگ یا مهارت شنیداری زبان چیست؟
توانایی درک و تفسیر پیامهای صوتی اعم از مکالمه، سخنرانی و صداهای محیط توسط زبانآموز را مهارت شنیداری یا Listening Skills میگویند. شنیدن دقیق، تشخیص کلمات، جملات، لحن و احساسات شامل اجزای مختلف یادگیری این مهارت هستند. برای داشتن مکالمه درست و روان باید مراحل تقویت مهارت شنیداری سپری شود. این نکته را به خاطر داشته باشید که دستیابی به این مهارت نیازمند تمرکز فعال دارد. در نتیجه به صرف گوش دادن فعالانه نمیتوانید در این مهارت پیشرفت کنید. درک لهجههای مختلف زبانی، اصطلاحات و تفاوتهای زبانی به کمک مهارت شنیداری میسر است. علاوه بر این برای درک گفتارها در موقعیتهای واقعی، نیازمند مهارت شنیداری به عنوان یک ابزار قدرتمند هستید. از این رو تمرین روزانه و استفاده از منابع مناسب را در تقویت این مهارت جزو برنامههای اساسی خود داشته باشید. هر چقدر مهارت شنیداری شما بهتر شود، به مرور باعث افزایش دایره لغات و توانایی برقراری ارتباط بهتر خواهد شد.
یادگیری لیسنینگ را از کجا شروع کنیم؟
با توجه به اهمیت بالای تقویت لیسنینگ در مکالمات سلیس و روان، باید با یک برنامهریزی درست به بهبود و ارتقا آن پرداخت:
مشخص کردن هدف و برنامه
اینکه زبانآموز به قصد انجام مهاجرت یا شرکت در آزمونهای معتبر در حال آموزش است، روند یادگیری را دستخوش تغییر میکند. بدین ترتیب با مشخص کردن هدف خود میدانید در چه سطحی بوده و باید به چه سطحی برسید. با تعیین اهداف مشخص بهتر است خود را بیش از حد درگیر افزایش دایره لغات و نکات گرامری نکنید. با انجام مراحل تقویت مهارت شنیداری میتوانید با یک برنامه آموزشی درست، به هر یک از این گزینهها دست پیدا کنید. اهداف درست، واقعبینانه، مثبت و قابل اندازهگیری باعث پیشرفت مداوم زبانآموز و مانع از ناامیدی او در روند یادگیری خواهد شد.

انتخاب روش یادگیری
اینکه فرد مایل است زبان و مهارتهای آن را به صورت خودخوان یا شرکت در دورههای آموزشی فرا گیرد، از دیگر نکات مهم در این زمینه است. انتخاب گزینه خودخوان مستلزم صرف زمان قابلتوجه و مشخص روزانه در تمرین و آموزش دارد. در حالی که شرکت در دورههای آموزشی با توجه به استفاده از راهنماییهای مدرس و مراوده با سایر زبانآموزان، مسیر آموزش و تقویت مهارت شنیداری را کوتاهتر خواهد کرد. بسته به شرایط خود میتوانید از دورههای خصوصی زبان برای تسریع در این روند کمک بگیرید.
چطور بفهمیم که در چه سطحی از مهارت شنیداری هستیم؟
قبل از انجام مراحل تقویت مهارت شنیداری، باید بدانید که در چه سطحی هستید. برای این منظور میتوانید از روشها و ابزارهای مختلف استفاده کنید.
- گوش دادن به محتواهای صوتی یا ویدئوها با موضوعات مختلف میتواند راهکاری ساده در این زمینه باشد.
- در صورتی که بدون ترجمه معنای آنچه را شنیدهاید را درک کردید، در سطح شنیداری مناسبی هستید. بدین ترتیب با گوش دادن به پادکستهای مختلف، خلاصهنویسی، نکات کلیدی و پاسخ به سوالات مرتبط با فایل صوتی میتوانید چالشهای آموزشی برای خود ایجاد کنید.
- اگر توانایی تشخیص لهجههای مختلف یا سرعتهای گفتاری مختلف را دارید، از سطح مهارت شنیداری بالاتری برخوردار هستید.
- یکی از بخشهایی که در آزمون تافل یا آیلتس وجود دارد، مربوط به بخش شنیداری است. شما میتوانید برای بررسی دقیقتر سطح خود در نسخههای آزمایشی این آزمون شرکت کنید.
- علاوه بر این در بسیاری از اپلیکیشنهای آموزشی، المانهای سنجش مهارتهای مختلف درج شده است.
- گام نخست شرکت در دورههای آموزشی نیز با تعیین سطح انجام میشود. بدین ترتیب علاوه بر اطلاع از سطح کلی دانش زبان، میتوانید از سطح مهارت شنیداری خود نیز مطلع شوید.
راهکارهای تقویت لیسنینگ زبان
برای تقویت لیسنینگ به عنوان یک المان مهم در یادگیری زبان و انجام مکالمه، میتوانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:
تمرین گوش کردن فعال
برای رسیدن به موفقیت و پیشرفتهای زبانی به خصوص مهارت لیسنینگ، گوش دادن فعال را یاد بگیرید. گوش دادن فعال بدین معناست که ذهن فرد با تمام توجه، درگیر موضوع مورد بحث باشد. هر چقدر که بتوانید روی مهارت گوش دادن فعال تمرکز کنید، باعث ارتقا مهارت لیسنینگ خود خواهید شد. یادداشتبرداری یا سوال کردن در مورد جزئیات، باعث بالا بردن این مهارت میشود. منظور از یادداشتبرداری نوشتن کلمههای مهم و کلیدی است، نه نوشتن تمام صحبتهای گوینده.
پنج مرحله برای تمرین موفق لیسنینگ
یکی از تکنیکهای مهم در مراحل تقویت مهارت شنیداری، گوش کردن فایل صوتی در پنج مرحله با این اصول است. لازم به ذکر است برای استفاده از این تکنیک علاوه بر فایل صوتی، نیازمند متن آن نیز هستید و اما روال پنجمرحلهای:
گوش دادن به فایل صوتی
در ابتدا باید یک محتوای صوتی هم سطح خود را گوش دهید. بهتر است برای افزایش روند یادگیری، از فایلهای صوتی با موضوعات موردعلاقه خود استفاده کنید. در این مرحله نیاز به خواندن متن یا کندوکاو لغات جدید در دیکشنری نیست. فقط به فایل صوتی به طور کامل و با دقت گوش دهید.

گوش کردن مجدد به همراه یادداشتبرداری
این بار با دقت بیشتر به محتوا گوش داده و موضوع اصلی را یادداشت کنید. علاوه بر این سوالات و نکات نامفهوم را نیز بنویسید. در صورت نیاز و برای درک بهتر نکات، متن فایل صوتی را چندین بار گوش دهید.
خواندن متن
در این بخش از مراحل تقویت مهارت شنیداری، متن را خوانده و به سوالاتی که در مرحله قبل پیش آمده پاسخ دهید. سپس به پیدا کردن واژگان و عبارات نامفهوم پرداخته و کلمات ناآشنا را هایلایت کنید. بدین ترتیب میتوانید با بررسی جزئیات به درک درست متن شنیده شده برسید.
گوش دادن و دنبال کردن همزمان متن
چهارمین مرحله از تقویت لیسنینگ با نگاه کردن و گوش دادن همزمان متن انجام میشود. بدین ترتیب میتوانید بین کلمات دیده شده و شنیده شده ارتباط برقرار کنید. اگر جزو افرادی هستید که دارای حافظه تصویری قوی است، این تکنیک باعث تسریع در روند یادگیری زبان شما در بخش لیسنینگ خواهد شد.
گوش دادن مجدد فایل صوتی
در آخرین گام فقط به فایل صوتی بدون نگاه کردن به متن گوش دهید. بدین ترتیب قادر به اندازهگیری درک خود از متن خواهید بود. در صورتی که با کلمات نامفهوم برخورد کردهاید، بهتر است آن را یادداشت کرده تا بعدا به مرور آن بپردازید.
برای استفاده از این تکنیک در تقویت مهارت شنیداری، نیاز به انجام آن در یک روز و پشت سر هم نیست. متناسب با شرایط خود میتوانید هر کدام از مراحل را در یک روز یا یک تایم آموزشی انجام دهید.
در دسترس بودن منابع لازم
انتخاب منابع مناسب آموزشی در شروع یادگیری لیسنینگ بسیار حائز اهمیت است. از این رو موضوع فیلم، کتاب صوتی، پادکست، اخبار و… را متناسب با علاقه و سطح خود انتخاب کنید. بهتر است فایلهای صوتی یا اپلیکیشنهای انتخابی شما، قابلنصب بر روی گوشی باشد. بدین ترتیب از فرصتهای کوچک نیز میتوانید برای تقویت لیسنینگ استفاده کنید. از جمله منابعی که میتوانید در تقویت مهارت شنیداری استفاده کنید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از پادکستهای سطحبندی انگلیسی
یکی از منابع مهم در یادگیری زبان و تقویت لیسنینگ، استفاده از پادکستهای متنوع است. Podgifr،English Class 101، Culips، IELTS Listening ،Business English Pod و… از جمله پادکستهای آموزشی در این زمینه هستند.
گوش دادن به کتابهای صوتی
کتابهای صوتی گزینهای ایدهآل برای افزایش دایره لغات انگلیسی است. اگر قصد شرکت در آزمونهای معتبر زبان را دارید، برای تقویت مهارت لیسنینگ استفاده از کتابها را جدی بگیرید. چرا که بیشتر کتابها بر اساس سوالات و ساختار آزمونهای بینالمللی به ارائه راهکار برای تقویت لیسنینگ میپردازند.
- کتاب Tactics For Listening
- کتاب Collins listening for IELTS
- کتاب GET READY FOR IELTS LISTENING
- کتاب Comprehensive IELTS Listening Band 8 Preparation Course
- کتاب IELTS Listening Recent Actual Tests Volume

فیلم، سریال و انیمیشن
یکی از مراحل تقویت مهارت شنیداری، آشنایی با لهجههای مختلف زبان انگلیسی است. با تماشای فیلمهای زبان انگلیسی قادر به آشنایی با اصطلاحات و تلفظ روزمره آن هم با لهجههای متفاوت هستید. برای این منظور میتوانید از فیلمها ساده هم سطح خود استفاده کنید. در ادامه و با تقویت مهارت خود قادر به تماشای سریال، به عنوان یک برنامه بلندمدت برای تقویت مهارت خواهید بود.
استفاده از شبکههای اجتماعی
با توجه به افزایش آمار کاربران فضای مجازی، برنامههای آموزشی متنوعی در آن گنجانده شده است
یوتیوب
یکی از این پلتفرمهای آنلاین که انبوهی از مطالب آموزشی را در قالب ویدئو ارائه میکند، یوتیوب است. بدین ترتیب به یک منبع بیپایان آموزش برای تقویت لیسنینگ دسترسی خواهید داشت.
وبسایت TED
از دیگر گزینهها برای افزایش تقویت مهارتهای مختلف زبان به ویژه شنیداری این وبسایت است. در این وبسایت میتوانید به انبوهی از سخنرانیها با زیرنویس انگلیسی و مطابق با علایق خود دست پیدا کنید. در انتها نیز میتوانید از ویدئوهای مشابه استفاده کنید.
افزایش زمان مطالعه
هر چقدر زمان بیشتری را به مطالعه و تمرین اختصاص دهید، باعث بهبود مهارتهای زبانی خود خواهید شد. در این میان بهتر است زمان بیشتر را به تمرین لیسنینگ اختصاص دهید. به جای تمرین و مطالعه چندساعته در هفته، بهتر است این زمان را به ۱۵ تا ۲۰ دقیقه تمرین روزانه تغییر دهید. این تغییر روند مستمر و منظم باعث پیشرفت شما در زبان به ویژه در مهارت لیسنینگ خواهد شد.
تعامل با پارتنر انگلیسی
یکی از تکنیکهای موفق در مراحل تقویت مهارت شنیداری، مراوده با افراد انگلیسی زبان است. صحبت کردن با یک پارتنر انگلیسی حتی اگر در قالب یک گفتگوی آنلاین باشد، گامی ارزشمند در تقویت مهارت شنیداری است. بدین ترتیب فرد قادر به آشنایی با لحن، سرعت و تلفظ گوینده است. چنانچه در حین مکالمه متوجه کلمه یا بخشی از آن نشدید، از پارتنر خود بخواهید تا آن را دوباره تکرار کند. با شرکت در بحثهای مختلف با افراد انگلیسی، به مرور کلمات و عبارات جدید را نیز به صورت عملی فرا میگیرید. تحت این شرایط علاوه بر افزایش سطح مهارت خود، باعث افزایش اعتمادبهنفس در مکالمه خواهید شد.
شنیدن و تقلید صداهای ضبط شده
با گوش دادن به فایلهای صوتی در قالب مکالمه، سخنرانی یا داستان سعی به تقلید آن کنید. با تقلید کلمهبهکلمه این مطالب باعث هماهنگی بین گوش، زبان و تلفظ خود خواهید شد. بهتر است در هنگام تکرار فایلهای صوتی صدای خود را ضبط کرده و آن را با نسخه اصلی مقایسه کنید. بدین ترتیب قادر به ارزیابی و بهبود مهارت لیسنینگ خود میشوید.
شرکت در دورههای تقویت لیسنینگ
بسیاری از زبانآموزان به دلیل کمبود وقت و یا سرعت بخشیدن به فرایند یادگیری، در دورههای آموزش زبان شرکت میکنند. یکی از گزینهها در پیشرفت سریع و هدفمند مراحل تقویت مهارت شنیداری نیز میتواند شرکت در این دورههای تخصصی باشد. بدین ترتیب با راهنمایی مدرسین متخصص در کنار تمرینهای منظم و استفاده از منابع مناسب، قادر به ارتقا مهارت شنیداری خود در زمانی کوتاه خواهید بود.

اهمیت گوش دادن درست در تقویت مهارت لیسینینگ
طبق تحقیقات علمی، مغز انسان چیزهایی را که با دقت بررسی کند به خاطر میسپارد. این بدین معناست که وقتی زبانآموز یک فایل صوتی را به طور مکرر گوش دهد، به طور خودکار این مطالب را در خود حفظ میکند. استفاده از این تکنیک به مراحل تقویت مهارت شنیداری محدود نشده و برای سایر گزینههای آموزشی مثل حفظ لغات نیز میتوان از آن استفاده کرد. بدین ترتیب با تداوم و تکرار منظم علاوه بر به خاطر سپردن فایل صوتی، از نحوه صحیح تلفظ آن نیز آگاه میشوید. از آنجا که ادای کلمات و جملات با چند لهجه متفاوت است، با گوش دادن به فایلهای صوتی مختلف، قادر به تفکیک و تفاوت آنها خواهید بود.
نکات مهم در تقویت مهارت لیسنینگ
زبان و یادگیری مهارتهای مختلف آن مستلزم تلاش و برنامه منظم و مستمر است. به همین دلیل باید زمان قابل توجهی را صرف کرده تا در آن پیشرفت کنید. در ادامه به نکات کلیدی در مورد تقویت مهارت لیسنینگ به عنوان یک مؤلفه مهم زبان میپردازیم:
- به طور منظم به تمرین لیسنینگ پرداخته تا گوشتان به این روند عادت کند
- از فایلهای صوتی و پادکستهای استفاده کنید که وضوح صدای بالا داشته و از کیفیت خوبی برخوردار هستند.
- در ابتدا به مطالب صوتی ساده و سطح پایین گوش داده و به مرور سطح مطالب را بالا ببرید.
- در زمان تمرین لیسنینگ کلمات کلیدی را برای خود یادداشت کنید.
- برای ارتقا مهارت شنیداری خود بهتر است فایلهای صوتی را با هر دو لهجه امریکن و بریتیش گوش کنید. بدین ترتیب با درک درست هر دو لهجه دچار سردرگمی نخواهید شد.
- یکی از بهترین تمرینها برای تقویت لیسنینگ گوش دادن به موزیکهای انگلیسی است.
- با توجه به اینکه تسلط به مهارت شنیداری از اهمیت بسیاری در مکالمه برخوردار است، زمان و انرژی لازم را برای این مهم صرف کنید.
- اگر جزو زبانآموزان مبتدی بوده و در حین گوش دادن به فایلها زیاد متوجه متن نمیشوید، دلسرد نشده و به تمرین و تکرار منظم ادامه دهید.
- اگر از کتب آموزشی برای مراحل تقویت مهارت شنیداری استفاده میکنید، از تمرینهای هدفدار آن غافل نشوید.
- هر چقدر دایره لغات خود را افزایش دهید، قادر به استفاده از فایلهای صوتی متنوعتری بوده که باعث تقویت مهارت شنیداری میشود.
- برای یادگیری واژگان جدید بهتر است آن را در متن یاد بگیرید. بدین ترتیب به طور همزمان تلفظ درست آن را نیز فرا میگیرید.
- اگر قصد تقویت لیسینینگ را برای شرکت در آزمونهای معتبر زبان دارید، ذهن خود را روی تمام لهجههای انگلیسی متمرکز کنید.
- با برنامهریزی منظم و صرف زمان مناسب، قادر به شناسایی نقاط ضعف خود و بهبود آن با شرکت در آزمونهای شبیهساز آیلتس و تافل خواهید بود.
شرکت در دورههای آموزش زبان دایری لن
یکی از بهترین مراحل تقویت مهارت شنیداری، شرکت در دورههای آموزشی آن در مراکز و موسسات زبان است. بدین ترتیب در کنار استفاده از تجارب آموزشی مدرس زبان، قادر به مراوده با سایر زبانآموزان هستید. هر چقدر خود را در جو زبان درگیر کنید، راحتتر و سریعتر قادر به پیشرفت هستید. مجموعه دایری لن به عنوان یک موسسه چندزبانه در پایتخت، میتواند انتخاب شما در این زمینه باشد. این مرکز دورههای آموزشی زبان را در قالبهای حضوری، آنلاین، ترمیک، خصوصی، نیمهخصوصی، فشرده و نیمه فشرده به زبانآموزان ارائه میکند. بدین ترتیب متناسب با شرایط و اهداف خود قادر به استفاده از برنامههای آموزشی متنوع این مرکز هستید. جهت کسب اطلاع از شرایط دورهها، هزینه، اساتید، مدت زمان آموزش هر دوره و… میتوانید از طریق وبسایت یا شمارههای تماس مرکز با کادر اجرایی دایری لن در ارتباط باشید.
جمعبندی
وقتی مراحل تقویت مهارت شنیداری را به صورت اصولی و درست سپری کنید، شاهد افزایش مهارت و پیشرفت خود هستید. در گام نخست باید سطح مهارت شنیداری خود را با تکنیکهایی که در مقاله اشاره شد بسنجید. در ادامه با آموزش اصولی، استفاده از منابع درست، رعایت اصول یادگیری، تمرین و تکرار منظم قادر به موفقیت در این مسیر هستید. بهترین تکنیک در این راه گوش دادن فعال است. هر چقدر گوش خود را به شنیدن مطالب انگلیسی عادت دهید، موفقتر عمل خواهید کرد. در ادامه و با استفاده از راهکارهایی که به آن پرداخته شد، با تمرین منظم و مستمر قادر به کوتاه کردن مسیر یادگیری و تقویت لیسنینگ خود خواهید بود. انجام مکالمه با افراد انگلیسی زبان را نیز به عنوان یک مؤلفه مهم و کاربردی همیشه به خاطر داشته باشید.
در انتها مایلیم بدانیم شما از چه روشهایی به عنوان مراحل تقویت مهارت شنیداری استفاده میکنید؟
تجربهخود را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از آن استفاده کنند…
سوالات متداول
بله. یکی از تکنیکهای بسیار موثر در آشنایی بیشتر زبانآموز با تلفظ و لهجه، تماشای فیلم و انیمیشن است؛ البته باید متناسب با سطح زبانآموز انتخاب شود.
گزینههای مختلفی در این زمینه وجود دارد که میتوان بهPodgifr، English Class 101، Culips، IELTS Listening ،Business English Pod اشاره کرد.
گوش کردن فایل صوتی
گوش دادن مجدد و یادداشت کردن سوالات و نکات نامفهوم کنید.
خواندن متن و پاسخ به سوالات مرحله قبل
همزمان با گوش دادن به متن مورد نظر نگاه کنید.
گوش کردن مجدد به فایل بدون نگاه کردن به متن



